Nöbetçi Eczaneler
Tasfiyesine karar verilen bazı yatırım fonlarına ilişkin yeni düzenlemede ilk aşama Meclis’ten geçti. TBMM Genel Kurulu’nda görüşülen kanun teklifinin ilk 5 maddesi kabul edilirken, tasfiye sürecinin yürütülmesi, yatırımcıların alacaklarının hesaplanması ve fon malvarlığından hukuka aykırı çıkarılan değerlerin geri kazanılmasına ilişkin hükümler belirlendi.
Düzenleme, Sermaye Piyasası Kurulu’nun (SPK) 17 Eylül 2026 tarihli kararlarıyla tasfiyesine karar verilen ve düzenleme yayımlandığında tasfiyesi henüz tamamlanmamış fonları kapsıyor. Teklifin, diğer yatırım fonları için genel veya sürekli bir tasfiye ve sorumluluk rejimi oluşturmayacağı da hükme bağlanıyor.
SPK tasfiye sürecini yönetecek
Kabul edilen maddelere göre fonların tasfiyesi, SPK’nın gözetim ve denetimi altında, tasfiye ile görevli kuruluşlar tarafından yürütülecek. SPK; fon varlıklarının tespit edilmesi ve nakde çevrilmesi, değerleme yöntemleri, fon pay sahiplerinin belirlenmesi, ara ve nihai ödemeler ile dağıtım sırasına ilişkin usul ve esasları belirleyebilecek.
Tasfiye işlemlerinde yatırımcıların menfaatlerinin korunması ve fon varlıklarından mümkün olan en yüksek ekonomik değerin elde edilmesi hedeflenecek. Gerekli görülmesi halinde SPK, varlıkların borsa dışında satılmasına da onay verebilecek.
Yatırımcılara 1 milyon TL’ye kadar ara ödeme
Düzenlemenin öne çıkan maddelerinden biri, yatırımcılara yapılabilecek ara ödemeler oldu. SPK tarafından belirlenen fonlarda, hesaplanan net yatırım tutarı esas alınarak belirli koşullarla ara ödeme yapılabilecek.
Buna göre:
- Net yatırım tutarı 1 milyon TL’nin altında olan yatırımcılar için hesaplanan tutar kadar ara ödeme yapılabilecek.
- Net yatırım tutarı 1 milyon TL ve üzerinde olan yatırımcılara en fazla 1 milyon TL ara ödeme yapılabilecek.
- Ara ödeme, yatırımcının hesaplanan net yatırım tutarını aşamayacak.
- Para piyasası niteliğindeki fonlar dışındaki fonlarda, ara ödeme tutarı ilgili yatırımcının hesabındaki katılma paylarının belirlenen toplam değerini de aşamayacak.
Ara ödemeler, yatırımcının tasfiye sonunda alacağı tutardan mahsup edilecek. Bu ödemeler karşılığında katılma payları iade edilmeyecek; payların iadesi nihai tasfiye sırasında gerçekleştirilecek.
Kaynak yetersiz kalırsa küçük yatırımcıya öncelik
Fonların nakde çevrilen varlıklarından elde edilen kaynak, hesaplanan net yatırım tutarlarının veya ara ödemelerin tamamını karşılamaya yetmezse SPK ödeme yöntemini belirleyebilecek.
Bu durumda, mümkün olan en fazla sayıda yatırımcının alacağını karşılamak amacıyla net yatırım tutarı en düşük olandan başlanarak ödeme yapılabilecek. Ayrıca tüm yatırımcılar için asgari bir ara ödeme tutarı belirlenmesi de mümkün olacak.
Ödemelerde düzenlemede belirlenen sınırlar aşılmayacak. Böylece mevcut kaynağın yatırımcılar arasında nasıl dağıtılacağına ilişkin karar yetkisi SPK’ya verilecek.
TEFAS’ta bloke edilen yatırımcılar da kapsamda
Genel Kurul’da kabul edilen önergeyle, Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu’na (TEFAS) iletilmesine rağmen fonun temerrüde düşmesi veya katılma payı fiyatının açıklanmaması nedeniyle gerçekleştirilemeyen işlemler de düzenleme kapsamına alındı.
17 Eylül 2026 ve öncesinde iletilen talimatları gerçekleştirilemediği için katılma payları bloke edilen kişiler de fon pay sahibi sıfatıyla tasfiye hükümlerinden yararlanabilecek.
Öte yandan Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK), Takasbank, Borsa İstanbul, bankacılık ve sermaye piyasası kuruluşları ile ilgili kamu kurumları, düzenlemenin uygulanması için gerekli bilgi ve belgeleri SPK, Yatırımcı Tazmin Merkezi (YTM) ve/veya TMSF’ye gecikmeksizin vermekle yükümlü olacak.
Piyasa suçlarına karıştığı tespit edilenlere ödeme yok
Düzenlemede, piyasa bozucu eylem, bilgi suistimali ve piyasa dolandırıcılığı kapsamındaki fiilleri işlediği veya ilgili fonlarla birlikte hareket ettiği SPK tarafından tespit edilen kişi ve kurumlara ödeme yapılmaması da öngörülüyor.
Bu kişiler, ilgili fonların tasfiye ve geri kazanım hesaplarından yararlanamayacak.
Fonlardan hukuka aykırı çıkarılan değerler geri alınacak
Kanun teklifinde, fon malvarlığından hukuka aykırı biçimde çıkarılan değerlerin kapsamı ve sorumluların yükümlülükleri de düzenleniyor.
Fonun gerçek ekonomik menfaatine uygun bir amacı bulunmayan, karşılıksız veya muvazaalı işlemlerle ilişkili taraflara, hâkim ortaklara, yöneticilere ya da üçüncü kişilere aktarılan para, sermaye piyasası aracı, mal, hak ve alacaklar bu kapsamda değerlendirilebilecek.
Fonun uğradığı zarar veya kayıptan öncelikle fonun kurucusu ya da yöneticisi olan portföy yönetim şirketi sorumlu tutulacak. Bu tutarın şirketten tamamen veya kısmen tahsil edilememesi ya da tahsil edilemeyeceğinin açıkça anlaşılması halinde, sorumluluğu SPK tarafından belirlenen gerçek ve tüzel kişilerden de tahsil yoluna gidilebilecek.
TMSF sorumluların malvarlığı için devreye girecek
SPK, inceleme ve denetim sonuçlarına göre her fon bakımından zarar veya kayıp tutarını, sorumluları ve bu kişilerin sorumlu oldukları miktarları belirleyerek TMSF’ye bildirecek.
Bildirimin ardından TMSF, sorumluların malvarlığından tahsilat sağlamak amacıyla ilgili mevzuat kapsamında takip işlemlerini başlatabilecek. Düzenleme kapsamında açılacak davalarda İstanbul idare mahkemeleri yetkili olacak.
Kanun teklifinin ilk 5 maddesinin kabul edilmesi, teklifin tamamının yasalaştığı anlamına gelmiyor. Düzenlemenin yürürlüğe girmesi için yasama sürecinin tamamlanması gerekiyo