Nöbetçi Eczaneler
YENİ Parti İzmir Milletvekili Murat Bakan, İzmir’in Aliağa ilçesindeki HABAŞ Demir Çelik Fabrikası’nda 18 işçinin yaşamını yitirdiği patlamaya ilişkin açıklama yaptı. Soruşturma kapsamında 9 kişinin tutuklandığını, HABAŞ Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Rüştü Başaran’ın ise ev hapsi şeklinde adli kontrolle serbest bırakıldığını hatırlatan Bakan, adli süreci ve iş güvenliği denetimlerini eleştirdi.
İş cinayetlerinin Türkiye’de istisnai olaylar olmadığını savunan Bakan, İSİG Meclisi verilerine göre 2025 yılında en az 2 bin 105 işçinin çalışırken hayatını kaybettiğini belirtti. Bakan, HABAŞ’taki patlamanın ardından yaşananları Soma faciasıyla da karşılaştırarak, “HABAŞ’ın da bir ‘Soma’ olmasına izin vermeyeceğiz” ifadelerini kullandı.
“Patron dışında herkes sorumlu!”
HABAŞ soruşturmasındaki adli kararlarla eski İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Tunç Soyer’in tutukluluk sürecini karşılaştıran Bakan, adaletin uygulanışında çifte standart bulunduğunu ileri sürdü.
Bakan, Soyer’in 4 Temmuz 2025’ten bu yana cezaevinde olduğunu, İZBETON’un yönetim kurulu başkanı olduğu döneme ilişkin yargılandığını belirterek, 18 işçinin hayatını kaybettiği işletmenin yönetim kurulu başkanının ev hapsiyle serbest bırakılmasına tepki gösterdi.
Soma faciasını da hatırlatan Bakan, 13 Mayıs 2014’te 301 madencinin yaşamını yitirdiği olayın ardından şirket yöneticilerine yönelik yargı sürecini eleştirdi. Bakan, açıklamasında şu değerlendirmeyi yaptı:
“Bu tablo kamu vicdanını tatmin ediyor mu? Etmiyor. Siyasallaşmış adalet bir yanda muhalefetin seçilmiş belediye başkanlarını aylarca içeride tutuyor, öbür yanda 18 işçinin öldüğü işletmenin patronunu evine gönderiyor. Patron dışında herkes sorumlu oluyor.”
“Hesap vermesi gerekenler bağış kampanyası başlatıyor”
Bakan’ın açıklamasındaki bir diğer başlık ise HABAŞ’ta hayatını kaybeden işçilerin aileleri için başlatılan “Bir Acıya Bin Omuz” adlı bağış kampanyası oldu. AKP Genel Sekreteri’nin çağrısıyla İzmir Ticaret Odası, Ege Bölgesi Sanayi Odası ve İzmir Ticaret Borsası tarafından başlatılan kampanyayı eleştiren Bakan, ailelere yardım edilmesine karşı olmadıklarını ancak iktidarın kendi sorumluluğunu yerine getirmesi gerektiğini savundu.
İş güvenliği mevzuatı ve denetimlerin iktidarın sorumluluğunda olduğunu belirten Bakan, HABAŞ tesisinin geçmişteki denetimlerinin ve yaptırımların sorgulanması gerektiğini ifade etti.
Bakan, “Hesap vermesi gereken siyasi otoritenin, bir yardım kuruluşu gibi bağış kampanyası başlatması bu ölümleri sanki doğal bir felaketmiş gibi gösteriyor. Toplumun öfkesini yatıştırmaya, gerçek sorumluları gözden kaçırmaya hizmet ediyor” dedi.
Ailelere yapılacak yardımın kamuoyu önünde gösteriye dönüştürülmemesi gerektiğini de söyleyen Bakan, odaların destek olmak istemeleri halinde bunu ailelerin onurunu incitmeden gerçekleştirmeleri gerektiğini kaydetti.
Güney Kore ve Brezilya örneklerini verdi
Bakan, iş kazalarında şirket yöneticilerinin ve işletmelerin sorumluluğuna ilişkin Güney Kore ve Brezilya örneklerini de gündeme getirdi.
Güney Kore’de Haziran 2024’te Aricell’in Hwaseong’daki batarya fabrikasında çıkan yangında 23 işçinin öldüğünü hatırlatan Bakan, Eylül 2025’te şirketin CEO’su Park Soon-kwan’a 15 yıl hapis cezası verildiğini, üst düzey yönetici olan oğlunun da aynı cezaya çarptırıldığını belirtti.
Brezilya’da ise 2019 yılında Brumadinho’daki maden barajının çökmesi sonucu 270 kişinin hayatını kaybettiğini anımsatan Bakan, madeni işleten Vale şirketinin devletle yaptığı anlaşma kapsamında yaklaşık 7 milyar dolar (37,7 milyar real) tazminat ödemeyi kabul ettiğini ifade etti.
Bakan, bu örnekleri aktararak, “Dünyada sorumlular bağış toplamıyor, hesap veriyor; bedeli bağış kampanyası değil, şirketin kasası ödüyor” değerlendirmesinde bulundu.
Bakan’dan HABAŞ için dört talep
Murat Bakan, HABAŞ faciasının ardından atılması gereken adımları da sıraladı. Bakan’ın açıklamasındaki talepler şöyle:
- Tazminat ödemeleri: HABAŞ, hayatını kaybeden 18 işçinin ailelerine ve yaralılara maddi ve manevi tazminatları mahkeme kararını beklemeden ödemeli. İşçilerin çocuklarının eğitim giderleri ve ailelerin geçimi şirket tarafından güvence altına alınmalı.
- Denetim kayıtları açıklanmalı: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, HABAŞ Aliağa tesislerinde 2018’den bu yana yapılan iş güvenliği denetimlerini, tespit edilen eksiklikleri ve uygulanan yaptırımları kamuoyuyla paylaşmalı.
- Soruşturma genişletilmeli: İşletmenin en üst sorumlularına kadar soruşturma yürütülmeli, geçmişte yaşanan ölümler de dosyaya dahil edilmeli. Bakan, yönetim kurulu başkanı hakkındaki karara itiraz edilmesini istedi.
- Meclis araştırması açılmalı: TBMM, HABAŞ’ta yaşanan ölümleri ve Türkiye’de iş cinayetlerinin neden önlenemediğini araştırmalı.
Bakan, kamu kurumlarının ailelere karşı yükümlülüklerinin bağış kampanyalarına bırakılmaması ve doğrudan yerine getirilmesi gerektiğini belirterek açıklamasını tamamladı.