İzmir’in Karaburun ilçesine bağlı Sarpıncık ve Hasseki mahallelerinde Çalık Rüzgar Enerjisi Elektrik Üretim A.Ş. tarafından yapılması planlanan 32,5 MWm/32 MWe Sarpıncık Rüzgar Enerji Santrali’ne yardımcı kaynak Güneş Enerji Santrali (GES) projesinin Çevresel Etki Değerlendirme (ÇED) süreci, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı görüşleri doğrultusunda iptal edildi.
Proje kapsamında, mevcut 13 rüzgar türbinine ek olarak 23,166 MWm kurulu gücünde GES kurulması ve 32,44 hektarlık alanın enerji üretimine tahsis edilmesi planlanıyordu.
Yerel itirazlar süreci etkiledi
Karaburun Yerel Fok Komitesi tarafından 8 Haziran 2024 tarihinde İzmir Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü ile Bakanlığa sunulan değerlendirme raporunda, projenin kümülatif çevresel etkilerinin ciddi riskler barındırdığı vurgulandı. Raporda; bitki örtüsünün tahribatı, habitat kaybı, ekolojik parçalanma ve mera alanlarının zarar görmesi gibi unsurlar öne çıktı.
Ayrıca Hasseki Muhtarlığı tarafından da 13 Aralık 2024’te yapılan İnceleme Değerlendirme Komisyonu (İDK) toplantısı öncesinde iptal talep eden dilekçe ilgili kurumlara iletildi.
Yerleşim alanlarına çok yakındı
İptal edilen GES alanının, Sarpıncık Mahallesi’ne yalnızca 70 metre, Hasseki Mahallesi’ndeki konutlara ise 517 metre mesafede olduğu belirtildi. Bilimsel çalışmalara göre yerleşim alanlarına en az 1–2 kilometre uzaklıkta kurulması gereken GES projelerinin bu mesafeleri karşılamadığına dikkat çekildi.
Özel çevre koruma bölgesi vurgusu
Bakanlığa bağlı Tabiat Varlıklarını Koruma Genel Müdürlüğü, projenin Karaburun–Ildır Körfezi Özel Çevre Koruma Bölgesi (ÖÇKB) sınırları içinde kaldığını belirterek, ekosistem ve habitat üzerinde olumsuz etkiler yaratacağı görüşünü bildirdi. Ayrıca 1/25.000 ölçekli Nazım İmar Planı hükümleri doğrultusunda söz konusu alanların GES yatırımı için uygun olmadığı ifade edildi.
“Bu karar yeterli değil” uyarısı
Karaburun Yerel Fok Komitesi, ÇED iptalinin olumlu bir adım olduğunu ancak yeterli olmadığını vurguladı. Yapılan açıklamada; koruma kararı sonrasında verilen bazı ÇED ve imar onaylarının ÖÇKB öncelikleriyle çeliştiği, bütüncül bir yönetim planı olmadan yapılacak yatırımların yarımadanın taşıma kapasitesini aşacağı ve geri dönüşü olmayan zararlara yol açabileceği ifade edildi.
Koruma önceliği çağrısı
Komite açıklamasında, Karaburun Yarımadası’nda binlerce yılda oluşmuş ekolojik, kültürel ve kırsal değerlerin korunması gerektiği vurgulanarak, enerji yatırımlarının parçacıl değil bütüncül bir yaklaşımla değerlendirilmesi çağrısı yinelendi.





