Nöbetçi Eczaneler
Türkiye’nin su ürünleri ihracatında Türk somonunun ağırlığı hızla artıyor. 2019’da su ürünleri ihracatından yalnızca yüzde 2,8 pay alan Türk somonu, 2026 yılında bu payı yüzde 24’e çıkardı. Dünya somon ihracatındaki payını da 2021’deki yüzde 0,8 seviyesinden 2025 sonunda yüzde 1,7’ye yükselten Türkiye, küresel sıralamada 11’inci basamağa yerleşti.
Türk somonunun geleceği, Türkiye İhracatçılar Meclisi’nde düzenlenen Türk Somonu Çalıştayı’nda ele alındı. Sektör temsilcileri, kamu kurumları ve ihracatçılar, Türkiye’nin küresel pazardaki konumunu güçlendirmek ve ilk üç ülke arasına girmek için atılması gereken adımları değerlendirdi.
9 ayda 431 milyon dolarlık ihracat
Türkiye Su Ürünleri ve Hayvansal Mamuller İhracatçı Birlikleri Sektör Kurulu Başkanı Sinan Kızıltan, Türk somonunun 40 ülkeye ihraç edildiğini belirtti. Kızıltan’ın verdiği bilgilere göre Türkiye, 2026 yılının ocak-eylül döneminde toplam 1 milyar 810 milyon dolarlık su ürünleri ihracatı gerçekleştirdi. Türk somonu, bu ihracatın 431 milyon dolarlık bölümünü oluşturdu.
Dünya somon ihracatının 39 milyar doları aştığını aktaran Kızıltan, Norveç’in 12,5 milyar dolarla ilk sırada bulunduğunu, Şili’nin 6,4 milyar dolar, İsveç’in ise 4,8 milyar dolarlık ihracatla öne çıktığını söyledi.
Türkiye’nin 2021 sonrasında yakaladığı ivmeyle Çin, Fransa, Almanya, Litvanya, Rusya Federasyonu ve Avustralya’yı geride bıraktığını belirten Kızıltan, dünya pazarındaki payın dört yılda iki katından fazla arttığına dikkat çekti.
Norveç modeli örnek alınacak
Türk somonunun küresel pazarda daha güçlü bir marka haline gelmesi için Norveç’in tanıtım stratejisi örnek gösteriliyor. Norveç Deniz Ürünleri Konseyi’nin yürüttüğü kapsamlı pazarlama faaliyetleri, Türkiye’nin de benzer bir model oluşturma arayışını gündeme getirdi.
Kızıltan, Norveç’in somon tanıtımında geniş bütçeler ayırdığını; reklam, sosyal medya, tanınmış şefler, beslenme uzmanları ve influencer’larla çalıştığını anlattı. Norveçli futbolcu Erling Haaland’ın da Norveç somonunun marka büyükelçiliğini üstlendiğini belirtti.
Kızıltan, Türk somonu için benzer bir tanıtım programı hayata geçirilmesi halinde Türkiye’nin dünyanın en büyük üç somon ihracatçısından biri olabilecek potansiyele sahip olduğunu ifade etti.
“Bugünkü seviye başlangıç”
Ticaret Bakanlığı İhracat Genel Müdürü Dr. Mehmet Ali Kılıçkaya, Türk somonunun ihracat ivmesiyle su ürünleri sektöründe yeni fırsatların somut örneklerinden biri haline geldiğini söyledi. Özellikle Rusya ve Vietnam gibi pazarlarda artan talebe işaret eden Kılıçkaya, mevcut ihracat seviyesini daha büyük bir potansiyelin başlangıcı olarak değerlendirdiklerini belirtti.
Yeni pazarlar ve kalite vurgusu
Tarım ve Orman Bakanlığı Balıkçılık ve Su Ürünleri Genel Müdürü Turgay Türkyılmaz ise ihracatın belirli pazarlarda yoğunlaşmasının pazar çeşitliliğini artırmayı gerekli kıldığını söyledi.
Türkyılmaz; yeni pazarlara erişim, ürün çeşitliliğinin geliştirilmesi, birim ihracat değerinin yükseltilmesi, kalite, güvenilirlik ve markalaşmanın birlikte ele alınması gerektiğini vurguladı. Ürün tanımı ve sınıflandırması, işleme standartları, izlenebilirlik ve pazarlama süreçlerinde ortak bir yaklaşımın önemine dikkat çekti.
Türkyılmaz ayrıca, ticari olarak “Türk somonu” adıyla anılan ürünün biyolojik açıdan gökkuşağı alabalığı olduğunu belirterek uluslararası pazarlardaki konumun bilimsel doğruluk, mevzuat, ürün kalitesi ve tüketici güveniyle birlikte güçlendirilmesi gerektiğini ifade etti.
İhracat 6 yılda 18 kat arttı
Türk somonu ihracatındaki büyüme rakamlara da yansıdı. Türkiye’nin 2019’da 29 milyon dolar olan Türk somonu ihracatı, 2020’de 56,8 milyon dolara, 2021’de 131 milyon dolara yükseldi. İhracat 2022’de 363,1 milyon dolara, 2023’te 396 milyon dolara ve 2024’te 458,5 milyon dolara ulaştı.
2025 yılında 520 milyon dolarla rekor kıran sektör, 2026’nın ilk dokuz ayında da 431 milyon dolarlık ihracat gerçekleştirdi. Sektörün yeni hedefi, tanıtım ve pazarlama faaliyetlerini güçlendirerek bu büyümeyi sürdürmek ve dünya sıralamasında ilk üç ülke arasına girmek.