İzmir’de su krizi masaya yatırıldı: Yeraltı suları, kuraklık ve tuzlanma riski tartışıldı

İzmir Büyükşehir Belediyesi ve İZSU Genel Müdürlüğü ev sahipliğinde düzenlenen “Dijital Dünyada İklim Değişikliği için Kentsel Yeraltısuyu Sürdürülebilirliği” panelinde iklim krizi ve su yönetimi başlıkları ele alındı. Yaklaşık 8 saat süren panelde, İzmir’in su yönetim politikalarından deniz suyu arıtma teknolojilerine, yeraltı su kuyularından dere yönetimine kadar birçok konu bilim insanları ve uzmanlar tarafından değerlendirildi.

İzmir’in su kaynakları bilimsel açıdan değerlendirildi

İZSU Genel Müdürlüğü ile İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü iş birliğinde, Avrupa Birliği finansmanıyla yürütülen proje kapsamında düzenlenen panel Tarihi Havagazı Fabrikası’nda gerçekleştirildi.

Panelin ilk oturumunun moderatörlüğünü Prof. Dr. Koray Velibeyoğlu, ikinci oturumun moderatörlüğünü ise Prof. Dr. Alper Baba yaptı. İlk oturumda İzmir’in su durumu ve kıyı bölgelerinde artan tuzlanma riski ele alınırken, ikinci oturumda kentsel drenaj sistemleri ve metropollerde su yönetimi tartışıldı.

“Barajlardaki tablo hiç bu kadar kötü olmamıştı”

Gürkan Erdoğan, açılış konuşmasında iklim krizinin su kaynakları üzerindeki etkilerine dikkat çekti. Erdoğan, son yılların en düşük yağış miktarlarının yaşandığını belirterek şu değerlendirmede bulundu:

“Ekim, kasım ve aralık aylarında İzmir’e beklediğimiz yağışlar gelmedi. 1998 yılından bu yana bu üç ayda bu kadar düşük yağış görülmemişti. Yılbaşı gecesi su arzını sağlamakta ciddi zorluk yaşadık ancak aldığımız önlemlerle su teminini sürdürebildik.”

İzmir’de suyun büyük bölümü kuyulardan sağlanıyor

Erdoğan, İzmir’in su temin sisteminin Türkiye’deki diğer büyük kentlerden farklı olduğunu belirtti. İstanbul ve Ankara’da içme suyunun neredeyse tamamı barajlardan sağlanırken İzmir’de durumun farklı olduğunu vurgulayan Erdoğan, kentteki içme suyunun yaklaşık yüzde 60’ının kuyulardan, yüzde 40’ının ise barajlardan elde edildiğini söyledi.

İzmir genelinde yaklaşık 1600 su kuyusu bulunduğunu belirten Erdoğan, kıyı bölgelerinde yer alan 318 kuyuda tuzlanma riski bulunduğunu ifade etti.

Uzmanlar: Yeraltı suyu çekimi azaltılmalı

Orhan Gündüz, yeraltı suyu yönetiminde en kritik konunun aşırı su çekiminin azaltılması olduğunu söyledi. Tuzlanmış suların ters ozmoz gibi teknolojilerle arıtılabileceğini belirten Gündüz, bu süreçte enerji maliyeti ve atık yönetimi gibi konuların iyi planlanması gerektiğini ifade etti.

M. Tolga Esetlili ise tuzlanmanın yalnızca su kalitesini değil tarımsal üretimi de doğrudan etkilediğini belirterek, basınçlı sulama sistemlerine geçişin önemine dikkat çekti.

İkinci oturumda kentsel drenaj ve su yönetimi konuşuldu

Panelin ikinci oturumunda Okan Fıstıkoğlu, İzmir’de yağmur suyu yönetimi ve altyapı planlamasına ilişkin değerlendirmelerde bulundu. İklim değişikliği nedeniyle yağışların şiddetinin ve tekrar sıklığının değiştiğini belirten Fıstıkoğlu, mevcut altyapı sistemlerinin bu değişimlere göre yeniden değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Celalettin Şimşek ise metropollerde su yönetiminin giderek daha kritik hale geldiğini vurgulayarak, dünya nüfusunun artmasıyla kişi başına düşen su miktarının hızla azaldığını ifade etti.

8 ayda 14,2 milyon metreküp su tasarrufu sağlandı

Panelde ayrıca İzmir’de kuraklık döneminde uygulanan tasarruf tedbirlerine ilişkin veriler de paylaşıldı. Sunumlarda gece saatlerinde planlı kesintiler, park ve bahçe aboneliklerinin iptali ve kademe sistemi gibi uygulamalar sayesinde son 8 ayda toplam 14,2 milyon metreküp su tasarrufu sağlandığı belirtildi.

Kayıp-kaçakla mücadele çalışmalarında ise kent merkezinde oranının 2024’te yüzde 27,17’den 2025’te yüzde 24,80’e gerilediği ve bu sayede yaklaşık 5,6 milyon metreküp suyun sisteme kazandırıldığı ifade edildi.