Çocuk dostu kent vizyonu: İzmir, Türkiye’ye örnek oluyor

Toplum Çalışmaları Enstitüsü tarafından hazırlanan “Kentte Çocuk Olmak: Türkiye’de Parklar, Politikalar ve Uluslararası Deneyimler” başlıklı raporda, büyükşehir belediyelerinin çocuklara yönelik politikaları karşılaştırmalı olarak değerlendirildi. Çok boyutlu analiz sonucunda İzmir Büyükşehir Belediyesi, çocuk politikalarını stratejik planlama süreçlerine en güçlü entegre eden büyükşehirler arasında yer alarak Türkiye genelinde ikinci sırada gösterildi.

Stratejik planlar mercek altına alındı

Araştırma kapsamında büyükşehir belediyelerinin 2025–2029 Stratejik Planları; çocuk odaklılık düzeyi, somut ve ölçülebilir hedefler, kapsayıcılık, mekânsal yaklaşım, katılım mekanizmaları ve yenilikçi uygulamalar başlıkları altında incelendi. Sıralamada ilk 10 büyükşehir belediyesi arasında İstanbul, İzmir, Mersin, Diyarbakır, Muğla, Eskişehir, Ankara, Antalya, Bursa ve Kocaeli yer aldı.

Tugay: Çocuklar eşit hak sahibi yurttaşlar

İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay, çocuk odaklı yaklaşımın belediyecilik anlayışlarının temelini oluşturduğunu belirterek, “Bir kentin adil, sağlıklı ve sürdürülebilir olup olmadığı çocuklara sunduğu yaşam olanaklarıyla ölçülür. Çocukları yalnızca korunması gereken bir grup olarak değil, bugünün ve geleceğin eşit hak sahibi yurttaşları olarak görüyoruz” dedi. Tugay, çocukların oyun hakkı, kamusal alanlara erişimi ve karar süreçlerine katılımının temel bir yükümlülük olduğunu vurguladı.

Çocuk odaklı politika yaklaşımı

Raporda İzmir’i benzerlerinden ayıran temel unsurun, çocuk politikalarının ayrı ve sınırlı bir başlık olarak değil; kentsel adalet, eşitlik ve katılımcı yönetişim anlayışının bütüncül bir parçası olarak ele alınması olduğu belirtildi. İzmir’in stratejik planında çocukların kapsayıcı kentsel altyapı, güvenli kamusal alanlar, sosyal destek mekanizmaları ve yönetişim araçlarıyla birlikte değerlendirildiği vurgulandı.

Sıralama değil model vurgusu

Araştırma, İzmir’in elde ettiği derecenin nihai bir sonuçtan çok geliştirilebilir ve yaygınlaştırılabilir bir model olarak ele alınması gerektiğini ortaya koydu. İzmir’in çocuk politikalarını bütüncül bir mimari içinde ele almasının, sürdürülebilir ve kurumsallaşmış bir çocuk odaklı belediyecilik anlayışı sunduğu ifade edildi.

İzmir’de söz çocukta

İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin çocuk odaklı belediyecilik anlayışı doğrultusunda 9–14 yaş arası 199 çocuğun katılımıyla İzmir Çocuk Meclisi kuruldu. “Dijital Güvenlik ve Medya Okuryazarlığı Projesi” kapsamında İzmir’in Dijital Risk Haritası çıkarıldı. Çocukların güvenli kamusal alanlara erişimini artırmak amacıyla 18 ilçede 152 noktada oyun alanları, spor alanları ve yürüyüş yolları yenilendi.

Eğitim ve sosyal destek projeleri

Buca, Uzundere, Kadifekale, Gümüşpala ve diğer stratejik noktalarda hizmet veren Çocuk Merkezleri ile Menemen’deki Ebeveyn ve Çocuk Merkezi okul dışı eğitim merkezleri haline geldi. Kırtasiye desteği, yapay zekâ destekli matematik öğrenimi ve beslenme paketi destekleri de öne çıkan uygulamalar arasında yer aldı.

Okul çevreleri ve kamusal alanlar düzenleniyor

Güzel İzmir Hareketi kapsamında Karabağlar ve Çiğli’de okul çevrelerinde güvenli yaya ulaşımı düzenlemeleri yapıldı, yeni park alanları hizmete açıldı. Şato binası kamusal kullanıma açılırken, Yuvamız İzmir Merkezleri için üniversite öğrencileriyle çocukları buluşturacak Geleceğin Atölyeleri Projesi de hayata geçirildi.