TMMOB Şehir Plancıları Odası İzmir Şubesi, Buca Eski Cezaevi alanının bir bölümünü yapılaşmaya açmayı öngören imar planı değişikliğine sert tepki gösterdi. İzmir Büyükşehir Belediye Meclisi gündemine, İller Bankası’nın talebi doğrultusunda getirilen plan değişikliğinin; yargı kararları, şehircilik ilkeleri ve kamu yararıyla açıkça çeliştiği vurgulandı.
‘Bu alan sadece bir arsa değil, toplumsal hafızadır’
Şube tarafından yapılan yazılı açıklamada, Buca Eski Cezaevi’nin 2022 yılı başında hukuki dayanakları tartışmalı bir şekilde ve toplumsal mutabakat sağlanmadan yıkıldığı hatırlatıldı. Cezaevinin, geçmişte politik mahkûmlara yönelik insan hakları ihlallerine sahne olduğu belirtilerek, alanın yalnızca mülkiyet ve maliyet üzerinden ele alınmasının kentsel hafızanın yok sayılması anlamına geldiği ifade edildi.
Yargı iptal etti, plan yine gündemde
Açıklamada, yıkım sonrası süreçte alanın kamusal açık alan olarak değerlendirilmesi yönünde güçlü bir toplumsal irade oluştuğu anımsatıldı. Yüksek yoğunluklu yapılaşma öngören planların daha önce yargı tarafından iptal edildiği hatırlatılarak, yargının alanın yapılaşmaya açılmasının şehircilik ilkeleri ve kamu yararıyla bağdaşmadığını net biçimde ortaya koyduğu vurgulandı.
‘Büyükşehir kendi planıyla çelişiyor’
Şehir Plancıları Odası, İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin geçmişte alanın tamamını kamusal alan olarak tanımlayan plan kararının doğru ve meşru olduğunu ifade etti. Buna karşın, bu karardan vazgeçilerek İller Bankası’nın talebi gerekçe gösterilerek yapılaşmaya izin veren yeni bir plan değişikliğinin gündeme getirilmesinin, hem kurumsal tutarlılıkla hem de kazanılmış yargı kararlarıyla çeliştiği belirtildi.
‘Kamu mülkü rant hesabına konu edilemez’
Açıklamada, kamu mülkiyetindeki bir alanın kamusal hizmet amacıyla kullanılmasının söz konusu olduğu bir durumda, başka bir kamu kurumunun bedel talep etmesinin kamu yararıyla açıklanamayacağı ifade edildi. Alanın ekonomik değer ve rant unsuru olarak ele alınmasının kabul edilemez olduğu vurgulandı.
‘Yapılaşma Buca’yı kilitleyecek’
Yaklaşık 80 bin metrekarelik alanın yapılaşmaya açılması halinde Buca’daki trafik yükünün artacağı, altyapı sorunlarının derinleşeceği ve kent parkı olarak değerlendirilebilecek nadir kamusal alanlardan birinin kalıcı olarak kaybedileceği belirtildi. Ayrıca deprem riski yüksek olan İzmir’de toplanma ve geçici barınma alanı ihtiyacının da göz ardı edileceği kaydedildi.
‘Bu bir kent suçu olur’
Plan değişikliğinin hayata geçirilmesinin, İzmir’in “kent suçu karnesine” yeni ve ağır bir suç eklemek anlamına geleceği belirtilirken, bu yöndeki her adımın kamu yararına aykırı olacağı ifade edildi.
Plan geri çekilsin çağrısı
TMMOB Şehir Plancıları Odası İzmir Şubesi, İzmir Büyükşehir Belediyesi’ni İller Bankası’nın talebi doğrultusunda hazırlanan plan değişikliğini derhal geri çekmeye ve alanın tamamını kamusal kullanım olarak tanımlayan mevcut plan kararına sahip çıkmaya çağırdı. Açıklamanın sonunda, alanı yapılaşmaya açmaya yönelik her türlü girişime karşı hukuki mücadelenin sürdürüleceği kamuoyuna duyuruldu.

