TMMOB Peyzaj Mimarları Odası İzmir Şubesi, Buca Eski Cezaevi alanına ilişkin İzmir Büyükşehir Belediyesi İmar Komisyonu gündemine gelen yapılaşma önerisine sert tepki gösterdi. Oda tarafından yapılan açıklamada, alanın İller Bankası uhdesinde bulunan kısmının yapılaşmaya açılmasının şehircilik ilkeleri, planlama esasları, kamu yararı ve yargı kararlarıyla açıkça çeliştiği vurgulandı.
Açıklamada, söz konusu kararın yalnızca bir arazi kullanımı tercihi olmadığına dikkat çekilerek, bunun aynı zamanda kamusal alan anlayışının samimiyetini ortaya koyacak tarihsel bir sınav olduğu ifade edildi.
“80 bin metrekarelik yapılaşma kabul edilemez”
Oda açıklamasında, kamuoyuna yansıyan bilgilere göre alanın yaklaşık yarısında 80 bin metrekareye yakın inşaat alanı öngörüldüğü, kalan kısmın ise yeşil alan olarak düzenlenmesinin tartışıldığı belirtildi. İller Bankası’nın mülkiyet gerekçesiyle yapılaşmayı dayatmasının, planlama sürecini mali baskı altına aldığı ve rant odaklı bir yaklaşım olduğu savunuldu.
Yerel yönetimlere destek amacıyla kurulmuş bir kamu kuruluşunun, kamusal alan üzerinde yapılaşmayı pazarlık unsuru haline getirmesinin kabul edilemez olduğu kaydedildi.
Buca’da yeşil alan alarm veriyor
Açıklamada Buca’daki yeşil alan yetersizliğine dikkat çekilerek, Dünya Sağlık Örgütü’nün kişi başına en az 9–10 metrekare yeşil alan önerdiği hatırlatıldı. Buna karşın Buca’da kişi başına düşen yeşil alan miktarının yaklaşık 2–3 metrekare seviyesinde olduğu vurgulandı.
Bu durumun özellikle çocuklar, yaşlılar ve dezavantajlı gruplar açısından ciddi bir eşitsizlik yarattığı ifade edildi.
“Burası afetler için stratejik bir alan”
Buca Eski Cezaevi alanının, İzmir Valiliği İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğü’nün de yer aldığı komisyon kararıyla “geçici barınma alanı” olarak belirlendiği hatırlatıldı. Alanın bir bölümünün yapılaşmaya açılmasının, afet risklerini azaltmak yerine artıracağına dikkat çekildi.
Açıklamada, afet anlarında yapılaşmış alanların değil; geniş, geçirgen ve açık alanların hayat kurtardığı vurgulandı.
Yargı kararları hatırlatıldı
Oda, daha önce Buca Eski Cezaevi alanına ilişkin getirilen yüksek yoğunluklu yapılaşma kararlarının yargı tarafından iptal edildiğini anımsattı. Yargı kararlarında, alanın yapılaşmaya açılmasının şehircilik ilkelerine ve kamu yararına aykırı olduğunun açıkça belirtildiği kaydedildi.
Aynı alanın farklı gerekçelerle yeniden yapılaşmaya açılmasının, yargı kararlarının yok sayılması anlamına geldiği ifade edildi.
“Tamamı kent parkı olmalı”
TMMOB Peyzaj Mimarları Odası İzmir Şubesi, Buca Eski Cezaevi alanının mülkiyet gerekçeleriyle değil; kentsel ihtiyaçlar, afet riskleri ve kamusal fayda doğrultusunda değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı. Alanın tamamının kamusal yeşil alan, afet toplanma ve geçici barınma işlevleri korunarak kent parkı niteliğinde planlanması çağrısında bulunuldu.
Oda, bu konuda alınacak tüm plan kararlarını mesleki ve hukuki sorumluluk gereği yakından takip edeceklerini ve gerekli hukuki yolları kullanacaklarını kamuoyuna duyurdu.

