Nöbetçi Eczaneler
Şermin Çolak / Gazete Pürüz – Mersin’in Tarsus ilçesinde güzellik merkezinde botoks yaptırdıktan sonra solunum, konuşma, yutkunma ve görme sorunları yaşayan kişilerin hastaneye kaldırılması, estetik uygulamalarda ürün güvenliği ve uygulayıcı seçimini yeniden gündeme getirdi.
Olayla ilgili haberlerde sahte veya kaynağı belirsiz botulinum toksini kullanıldığı iddiaları yer alırken, konunun kesinleşmesi için adli ve resmi incelemelerin sürdüğü belirtildi.
Solo Klinik’ten Medikal Estetik Hekimi Dr. Uğur Dinçer, botulinum toksininin yanlış ürün, yanlış doz veya uygun olmayan uygulama koşullarında ciddi nörolojik sorunlara yol açabileceğine dikkat çekiyor.
Fotoğraf: A Haber
“KAYNAĞI BELİRSİZ ÜRÜNLERE GÜVENMEYİN”
Uğur Hocam Mersin’deki olay sağlık gündemini epey meşgul etti… Bu olay bize ne anlatıyor ve sahte botoks neden bu kadar tehlikeli?
Burada özellikle altını çizmek istediğim bir nokta var: Olayın nedeninin kesin olarak hangi ürün veya hangi uygulama hatası olduğuna ilişkin resmi incelemelerin sonucunu beklemek gerekir.
Ancak yaşanan belirtiler bize çok önemli bir şeyi hatırlatıyor: Botulinum toksini sıradan bir kozmetik ürün değil, farmakolojik etkisi olan bir ilaçtır.
Sahte botoks ise elbette çok tehlikeli çünkü kaynağı belirsiz bir ürünün içinde ne olduğunu, ne kadar aktif madde içerdiğini, nasıl üretildiğini ve hangi koşullarda saklandığını güvenilir biçimde bilemezsiniz.
Gerçek botulinum toksini bile yanlış dozda veya yanlış anatomik bölgeye uygulandığında istenmeyen etkilere yol açabilir. Sahte ya da kaynağı doğrulanamayan üründe ise buna ek olarak içerik, konsantrasyon, sterilite ve saklama koşullarıyla ilgili belirsizlikler ortaya çıkar.
ABD’de Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC) ile Gıda ve İlaç Dairesi’nin (FDA) 2024 yılında incelediği benzer vakalarda, sahte veya uygunsuz şekilde temin edilmiş botulinum toksini uygulamalarının ardından çift görme, göz kapağı düşüklüğü, yutma güçlüğü, konuşma bozukluğu, kas güçsüzlüğü ve nefes darlığı gibi belirtiler bildirilmiş; bazı hastalar hastaneye yatırılmıştır.
Bu belirtiler neden ortaya çıkıyor?
Botulinum toksini sinir-kas iletişimini geçici olarak bloke eder. Estetik uygulamalarda bunu kontrollü ve küçük dozlarda belirli kaslarda kullanıyoruz.
Ancak toksinin etkisi uygulama bölgesinin dışına yayılırsa çok daha geniş kas grupları etkilenebilir.
Özellikle çift veya bulanık görme, göz kapağında düşme, konuşmanın bozulması, yutkunma güçlüğü, belirgin kas güçsüzlüğü ve nefes almada güçlük alarm belirtileridir.
Bunlar botulizm benzeri sistemik etkilerin belirtileri olabilir. CDC, botulinum toksini enjeksiyonlarından sonra bu belirtilerden herhangi biri ortaya çıkarsa kişinin beklemeden tıbbi değerlendirme almasını öneriyor.
“DÜŞÜK DOZ, SIFIR RİSK ANLAMINA GELMİYOR”
Peki “küçük bir doz yaptırdım, bana bir şey olmaz” demek doğru mu?
Hayır. Burada yalnızca toplam doz değil; ürünün gerçek içeriği, konsantrasyonu, sulandırılması, uygulama bölgesi ve uygulama tekniği önem taşıyor.
Üstelik bazı belirtiler hemen ortaya çıkmayabilir. CDC’nin 2026 tarihli bilgilendirmesinde, botulinum toksini enjeksiyonlarından sonra ciddi belirtilerin saatler içinde başlayabileceği gibi haftalar sonra da ortaya çıkabileceği belirtiliyor.
Bu nedenle işlemden sonra gelişen yeni ve ilerleyici nörolojik belirtileri “normal botoks yan etkisi” diyerek geçiştirmemek gerekir.
“AMBALAJA BAKMAK TEK BAŞINA YETERLİ DEĞİL”
Hastalar gerçek ürün ile sahte ürünü kendileri anlayabilir mi?
Bazen ambalaj üzerinde şüphe uyandıran detaylar olabilir ama hastanın yalnızca kutuya bakarak ürünün gerçekliğini kesin olarak anlaması mümkün değildir.
FDA’nın sahte Botox vakalarında; ambalaj, etiket, üretici bilgileri ve parti numaralarıyla ilgili tutarsızlıklar tespit ettiği örnekler var. Ancak bunun anlamı, hastanın internetten gördüğü bir fotoğrafla ürünü kesin olarak doğrulayabileceği değildir.
Bu nedenle asıl güvenlik mekanizması yasal tedarik zinciri ve sağlık profesyonelidir.
“HASTA GÜVENLİĞİ İŞLEM ÖNCESİNDE BAŞLAR”
Hastalar botoks yaptırmadan önce nelere dikkat etmeli?
Ben hastaların işlem öncesinde dört temel soruyu sormalarını öneriyorum:
Bir: Uygulamayı kim yapıyor?
Botulinum toksini tıbbi bir uygulamadır ve bu konuda yetkin bir doktor tarafından yapılmalıdır.
İki: İşlem nerede yapılıyor?
Uygun olmayan, tıbbi olmayan ortamlarda yapılan enjeksiyonlardan kaçınılmalı.
Üç: Hangi ürün kullanılıyor?
Ürünün adı, üreticisi, son kullanma tarihi ve parti bilgileri görülebilmeli; ürünün yasal tedarik zincirinden geldiğinden emin olunmalı.
Dört: İşlem sonrası bir sorun olduğunda kime ulaşacağım?
Uygulamayı yapan kişinin işlem sonrasında hastayı takip edebilmesi de hasta güvenliğinin bir parçasıdır.
CDC de botulinum toksini enjeksiyonlarının yalnızca yetkili ve eğitimli uygulayıcılar tarafından, güvenilir kaynaktan temin edilmiş ürünlerle yapılmasını öneriyor.
“ÇOK UCUZ FİYATLARIN NEDENİNİ SORGULAYIN”
Çok düşük fiyatlar bir uyarı işareti olabilir mi?
Tek başına fiyat üzerinden bir ürünün sahte olduğunu söyleyemeyiz. Ancak tıbbi bir işlemde piyasanın belirgin şekilde altında bir fiyatla karşılaşıldığında bunun nedenini sorgulamak gerekir.
Çünkü maliyet yalnızca ilacın kendisinden oluşmaz. Sağlık kuruluşu, sterilizasyon, soğuk zincir, tıbbi sarf malzemeleri, hekim değerlendirmesi ve işlem sonrası takip gibi unsurların tamamı hasta güvenliğinin parçasıdır.
“Daha ucuza botoks” arayışı, ürünün kaynağından veya uygulamanın güvenliğinden taviz verilmesine dönüşmemeli.
“BOTOKS DOĞRU UYGULAMAYLA GÜVENLİDİR”
Botoks aslında güvenli bir işlem mi?
Uygun ürün, doğru hasta seçimi, doğru doz, doğru anatomik uygulama ve uygun tıbbi koşullar bir araya geldiğinde botulinum toksini tıpta uzun yıllardır kullanılan ve etkinliği gösterilmiş bir tedavidir.
Burada sahte botoks ile gerçek, ruhsatlı bir botulinum toksinini birbirinden ayırmak gerekiyor. Mersin’deki olay nedeniyle tüm botulinum toksini uygulamalarını tehlikeli ilan etmek doğru olmadığı gibi, işlemi tamamen risksiz görmek de doğru değildir.
Her tıbbi işlemde olduğu gibi burada da risk, doğru uygulama ve hasta seçimiyle yönetilmelidir.
“ÖNCE FİYATI DEĞİL, GÜVENLİĞİ SORGULAYIN”
Son olarak botoks yaptırmayı düşünen kişilere ne söylersiniz?
Ben hastalarıma her zaman şunu söylüyorum:
“İşlemden önce fiyatı değil, güvenliği sorgulayın.”
Ürünün kaynağını sorun. Uygulamayı yapacak kişinin yetkinliğini araştırın. İşlemin uygun bir sağlık kuruluşunda yapıldığından emin olun.
Ve işlem sonrasında özellikle çift görme, göz kapağında belirgin düşme, konuşma veya yutma güçlüğü, yaygın kas güçsüzlüğü ya da nefes darlığı gibi belirtiler ortaya çıkarsa beklemeyin; acil tıbbi değerlendirme alın.
Çünkü botulinum toksini uygulamasında estetik bir işlem yapıyor olabiliriz ama kullandığımız madde farmakolojik olarak güçlü bir nörotoksindir. Hasta güvenliği, işlem başlamadan önce başlar.