Çocukluğumdan aklımda kalan özel anılardan bazıları, “Alamancı” komşularımız ve onların çocuklarıyla ilgilidir.
Özenmediğimi söylesem yalan olur. Çikolata, Nescafe ve et bebek dediğimiz oyuncakları birbirimize gösterir, hatta biraz da kıskandırırdık. Almanya’da ne okuyorsun, diye sorduğumuzda aldığımız cevap çoğu kez “meslek yapıyorum” olurdu.
Meslek nasıl yapılır, bir türlü anlamazdım. Ama anlamadığım belli olmasın diye hiç sormadım. Büyüyünce öğrendim; çıraklık ve kalfalık temelli mesleki eğitim okullarına gidiyorlarmış.
Türkiye’de bugün, başta Suriye’den göç etmek zorunda kalan ailelerin çocukları olmak üzere yoksul ailelerin çocukları MESEM’lere yönlendirilirken, o dönemin koşullarında Türkiye’den Almanya’ya göç etmek zorunda kalan işçi ailelerinin çocukları da kısa yoldan meslek edinmeye yöneliyor, daha doğrusu yönlendiriliyormuş.
Bugün MESEM’lerin kapatılması talebinin giderek yaygınlaştığı bir dönemde, bu tarihsel deneyim üzerine de kafa yormak gerektiğini düşünüyorum.
Elbette burada söylediklerim, söz konusu uygulamaları savunduğum ya da çocuk işçiliğine karşı çıkışımla çeliştiğim biçiminde anlaşılmamalı. Ancak eğitimde fırsat eşitliğinin bulunmadığı, nitelikli ve bilimsel eğitime herkesin eşit koşullarda erişemediği bir ülkede yaşıyoruz. Ailelerin çocuklarını yeteneklerine ve ilgi alanlarına uygun okullarda okutabilecek ekonomik ve sosyal olanaklara sahip olmadığını da biliyoruz. Böyle bir tabloda, mesleki eğitimin varlığına bütünüyle karşı çıkmak da kolay değil.
Üstelik bu itirazın aileler nezdinde karşılık bulması da zor. Çünkü bir meslek edinme olanağının ortadan kaldırılması, yoksul aileler açısından çocuklarının geleceğine ilişkin seçeneklerin de daralması anlamına gelebilir. Aileler haklı olarak “Ne yapalım, bizim çocuklarımız okumasın mı, bir meslek edinmesin mi?” diye soracaktır.
Ancak tam da burada asıl soruyla karşı karşıyayız: Meslek edinmek, çocukların iş cinayetlerinde hayatını kaybetmesi, iş kazaları nedeniyle organlarını ve uzuvlarını yitirmesi, engelli kalması ya da çok erken yaşlarda meslek hastalıklarına yakalanması pahasına mı olmalı?
Çocukların eğitim hakkı ile çalışma yaşamının ihtiyaçları arasında böyle bir tercih yapmak zorunda değiliz. Mesleki eğitim, çocukları ucuz işgücü olarak kullanmanın değil, onların ilgi ve yetenekleri doğrultusunda nitelikli bir eğitim almasının aracı olmalı. Bunun için de çocukların işyerlerinde üretime katılmak yerine, güvenli ve bilimsel eğitim ortamlarında meslek öğrenebilecekleri bir sistem kurulmalı.
Devam edecek…










YORUMLAR